Hakkınızda bir soruşturma yürütüldüğünü öğrendiniz ve emniyete, jandarmaya veya Cumhuriyet Başsavcılığına ifadeye çağrıldınız. Böyle bir durumda endişe yaşamanız ve ne yapmanız gerektiğini merak etmeniz oldukça doğaldır. ''Neden ifadeye çağrıldım?'', ''İfade vermek zorunda mıyım?'', ''Avukat desteği almalı mıyım?'' veya ''Susma hakkımı kullanabilir miyim?'' gibi pek çok soru bu süreçte akla gelebilir. Öncelikle bilinmesi gereken önemli bir nokta vardır: İfade işlemi soruşturmanın önemli aşamalarından biri olduğundan bu süreçte sahip olduğunuz hakları bilmeniz ve nasıl hareket edeceğinizi bilinçli şekilde değerlendirmeniz önemlidir. Peki ifadeye çağrılmak ne anlama gelir ve ifade vermeden önce nelere dikkat edilmelidir?
İşte bilmeniz gereken 5 kritik nokta:
İfadeye çağrıldığınızda ne söyleyeceğiniz kadar, hangi haklara sahip olduğunuzu bilmeniz de önem taşımaktadır.
1. İfadeye çağrılmanın hukuki anlamını bilmek önemlidir
Ceza soruşturması kapsamında ifadeye çağrılmanız, hakkınızda yürütülen soruşturmanın önemli bir aşamasıdır. Bu aşamada hangi sıfatla çağrıldığınızı, isnadın kapsamını ve sahip olduğunuz usuli hakları bilmeniz önem taşır. Karakoldan veya savcılıktan ifadeye çağrıldığınızda öncelikle hakkınızdaki isnadın ne olduğunu ve ifade işleminin hangi makam tarafından gerçekleştirileceğini öğrenmeniz faydalı olacaktır.
2. İfade işlemi sırasında hukuki yardım alabilirsiniz
İfade işlemi sırasında bir müdafiiden yani avukattan hukuki yardım alma hakkınız bulunmaktadır. Avukatınız ifade sırasında yanınızda bulunabilir ve haklarınız konusunda size hukuki destek sağlayabilir. Burada önemli olan her soruşturma için aynı ifade stratejisinin uygulanmayacağıdır. İfadenin nasıl verileceği; olayın özelliklerine, isnat edilen suçun niteliğine, mevcut delillere ve kişinin soruşturmadaki konumuna göre değerlendirilmelidir.
3. Susma hakkınızı kullanabilirsiniz
İfade işlemi sırasında size yöneltilen isnat hakkında susma hakkınızı kullanabilirsiniz. Ancak susma hakkının bulunması, her olayda susmanın mutlaka en doğru seçenek olduğu anlamına gelmez. Örneğin; hakkınızda toplanmış delillerin ne olduğu, olayın nasıl gerçekleştiği daha önce herhangi bir beyanda bulunup bulunmadığınız ve soruşturmadaki konumunuz nasıl hareket edilmesi gerektiği konusunda önem taşıyabilir. Bu nedenle ifademi verirken susma hakkımı kullanmalı mıyım sorusunun her dosya için tek bir cevabı yoktur. Bu nedenle ifade verilmeden önce dosyanın hukuki açıdan değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
4. İfade tutanağını imzalamadan önce dikkatlice okuyun
İfade işleminin sonunda söyledikleriniz bir tutanağa geçirilir. Bu nedenle ifade tutanağını imzalamadan önce tamamını dikkatlice okumanız önemlidir. Söylediklerinizin doğru şekilde yazılıp yazılmadığını, eksik veya hatalı bir bölüm bulunup bulunmadığını kontrol etmelisiniz. Anlatmak istediğinizden farklı bir beyan tutanağa geçirilmişse imza atmadan önce bu hususun düzeltilmesini talep edebilirsiniz. İfade tutanağı soruşturma dosyasında yer alan önemli belgelerden biridir. Bu nedenle ''Nasıl olsa söylediklerim doğru yazılmıştır.'' düşüncesiyle tutanağı okumadan imzalamak yerine birkaç dakikanızı ayırarak metni dikkatli şekilde incelemek daha sağlıklı olacaktır.
5. İfade vermeden önce dosyanın özelliklerinin değerlendirilmesi gerekmektedir
''İfade verirken ne söylemeliyim?'' sorusunun her dosya için aynı cevabı bulunmamaktadır. İfade sırasında yapılan açıklamaları soruşturmanın ilerleyen aşamalarında önem taşıdığı unutulmamalıdır. Bu nedenle ifade vermeden önce bir ceza avukatından hukuki yardım alınması, sahip olduğunuz hakların ve izlenebilecek hukuki yolun daha sağlıklı şekilde değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
İfade Vermek Zorunda Mıyım?
İfade sürecinde kişinin sahip olduğu haklar ile usulüne uygun bir çağrı üzerine ilgili makama başvurma konusu birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. Çağrının nasıl yapıldığı, kişinin soruşturmadaki sıfatı ve hakkında herhangi bir zorla getirme veya yakalama kararı bulunup bulunmadığı gibi hususlar önem taşıyabilir. Bu nedenle ifadeye çağrılan kişinin, somut durumunu ve kendisine yapılan çağrının niteliğini değerlendirmeden yalnızca genel bilgiler üzerinden hareket edilmesi doğru olmayabilir. İfadeye çağrılmak, hakkınızda yürütülen soruşturma kapsamında bilgi alınması veya isnat edilen hususların açıklığa kavuşturulması amacı taşıyabilir. Bu nedenle ifadeye çağrılmanın hukuki anlamını ve soruşturmadaki konumunuzu bilmek, ifade işlemi sırasında sahip olduğunuz hakları doğru şekilde kullanabilmeniz açısından önemlidir.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut bir soruşturma veya ifade işlemi bakımından hukuki değerlendirme, dosyanın içeriği ve olayın özellikleri incelendikten sonra yapılmalıdır.